گروه آموزشی دوره ابتدایی

سرپرستی مدارس جمهوری اسلامی ایران در شبه قاره هند

متن املا در نوبت دوم

**********************************

متن املا در نوبت دوم از درس اول تا پایان نشانه های 2 انتخاب می شود و شامل ویژگی های زیر می باشد.

***************************************************************

1- تعداد جملات املا شامل 12 جمله کوتاه می باشد.

- بهتر است جملات اول و دوم کوتاهتر و بیشتر از 3یا 4 کلمه نداشته باشد .

- جمله های ابتدا سعی شود از کلمات تک بخشی استفاده شود .

2- تعداد کلمات املا از 55-50 کلمه فراتر نرود .

- حروف ربط و اضافه ( از، در، به ... ) یک کلمه محسوب می شود .

کلمات مرکب مثل (آدم برفی- پدر بزرگ ...) یک کلمه محسوب می شود .

3- از تعداد کلمات فوق باید 35 کلمه غیر تکراری باشد .یعنی در متن فقط 35 کلمه یکبار استفاده شده باشد.

- هر چه تعداد کلمات غیر تکراری کمتر باشد متن املا آسان و هرچه تعداد کلمات بیشتر باشد سطح دشواری املا بالاست.

4- از تمام حروف استفاده شود.

- استفاده یک شکل از حروف چند شکلی کفایت می کند.

5- تعداد 5تا7 کلمه از کلمات استفاده شده باید از متن زیر بنویس کتاب بنویسیم باشد (کلمات خارج از بنویس ) نه خارج از کتاب، این کلمات باید ویژگی های زیر را داشته باشد .

- از قسمت زیر بنویس کتاب بنویسیم انتخاب شود .

- از جمله پنجم به بعد استفاده شود .

- در هر جمله بیش از یک کلمه خارج از بنویس استفاده نشود.

- در کلمات از حروف عربی استفاده نشود.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آذر 1387ساعت 18:50  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

متن املا در نوبت اول

*************************************

متن املا در نوبت اول از قسمت بنویس کتاب بنویسیم از درس اول تا جائیکه دانش آموز خوانده است انتخاب می شود و شامل ویژگی های زیر می باشد.

****************************************************************1

- تعداد جملات املا شامل 10 جمله کوتاه می باشد.

- بهتر است جملات اول و دوم کوتاهتر و بیشتر از 3یا 4 کلمه نداشته باشد .

- جمله های ابتدا سعی شود از کلمات تک بخشی استفاده شود .

2- تعداد کلمات املا از 45-40 کلمه فراتر نرود .

- حروف ربط و اضافه ( از، در، به ... ) یک کلمه محسوب می شود .

3- از تعداد کلمات فوق باید 30 کلمه غیر تکراری باشد .یعنی در متن فقط 30 کلمه یکبار استفاده شده باشد.

- هر چه تعداد کلمات غیر تکراری کمتر باشد متن املا آسان و هرچه تعداد کلمات بیشتر باشد سطح دشواری املا بالاست.

4- از تمام حروف خوانده شده استفاده شود.

- استفاده یک شکل از حروف چند شکلی کفایت می کند.

5- تعداد 3تا 5 کلمه از کلمات استفاده شده باید از متن زیر بنویس کتاب بنویسیم باشد (کلمات خارج از بنویس ) نه خارج از کتاب، این کلمات باید ویژگی های زیر را داشته باشد .

- از قسمت زیر بنویس کتاب بنویسیم انتخاب شود .

- از جمله پنجم به بعد استفاده شود .

- در هر جمله بیش از یک کلمه خارج از بنویس استفاده نشود.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم آذر 1387ساعت 18:48  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

چند روش دیکته

1) املا به صورت گروهي. به اين شکل که بچه‌ها را به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌کنيم و در هر گروه، هر خط را يک نفر از گروه مي‌نويسد و در انتها نمره گروهي مي‌دهيم و آن املا در پوشه کار گروه‌ها قرار مي‌گيرد.

2) هر گروه يک متن املا با کمک تمام اعضاي گروه خود مي‌نويسد و ما املاي همه گروه‌ها را جمع‌آوري کرده و مي‌خوانيم و سپس يا بهترين متن ديکته را به کل کلاس مي‌گوييم و يا از هر گروه يک پاراگراف انتخاب کرده و ديکته تلفيقي تهيه کرده و به کل کلاس، ديکته مي‌گوييم. در اين صورت متن ديکته را بچه‌ها انتخاب کرده‌اند.

3) بچه‌ها را گروه‌بندي مي‌کنيم و سپس هر گروه متن ديکته‌اي را مي‌نويسد و براي گروه ديگر مي‌خواند تا آن گروه بنويسند. ديکته گروه به گروه نام ديگر اين ديکته است.

4) در روش ديگر، باز بچه‌ها به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌شوند. 10 کلمه مهم از درس انتخاب مي‌کنيم و از بچه‌ها در گروه‌ها مي‌خواهيم که هر کدام جمله‌اي را در ارتباط با درس بنويسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و يک متن کوتاه و زيبا بسازد.

5) در مواقعي که شاگردي ضعيف است و در املا پيشرفت چنداني ندارد، مي‌توان در هنگام ديکته دانش‌آموز ضعيف را کنار دانش‌آموز قوي نشاند تا بعضي از لغات را که برايش مشکل است، با مشورت بنويسد. در نتيجه دانش‌آموز ضعيف، هم آن لغت را به خوبي به ذهن مي‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمي‌شود. البته اين روش نبايد به طور تکرار و هميشگي باشد.

6) در هنگام تصحيح کردن املا، معلم صحيح لغات را نمي‌نويسد و دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پيدا مي‌کنند و بعد ما به آن املا نمره مي‌دهيم. يعني، ابتدا دور کلمات اشتباه خط مي‌کشيم و صحيح آن را بچه‌ها مي‌نويسند و ما به صحيح نوشتن آنها نمره مي‌دهيم.

7) روش ديگر اين است که معلم بهتر است متن ديکته را قبل از املا براي بچه‌ها بخواند، ولي بچه‌ها چيزي ننويسند و تنها گوش دهند.

8) بعد از املا هم بايد متن مجدداً خوانده شود، يعني در هر املا کل متن بايد سه بار خوانده شود.

9) در صورت ديگر املا، مي‌توان شفاهي ديکته را خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را هجي کنند و در هوا بنويسند.

10) نوع ديگر املا مي‌تواند چنين باشد که شاگرد پشت سري کلمات را روي پشت فرد جلويي بنويسد و شاگرد جلويي از روش حرکت انگشتي فرد عقبي بتواند لغات را بفهمد و بنويسد که اين يک نوع بازي و املا است.

11) در روش ديگر به بچه‌ها مي‌گوييم روزنامه با خود به کلاس بياورند و لغات را ببرند و از لغات بريده شده يک بند املا براي ما درست کنند و بر روي ورقه بچسبانند. يا اين روش مي‌تواند به صورت گروهي هم صورت گيرد.

12) مي‌توان املايي را به صورت پلي‌کپي بدون نقطه، بدون تشديد و يا به صورت لغات ناقص به دانش‌آموزان داد تا آنان در جاي مناسب نقطه بگذارند و يا تشديد قرار دهند يا لغات ناقص را کامل کنند.

13) مي‌توان ديکته را به صورت لغات صحيح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند.

14) روش ديگر املا مي‌تواند به صورت تصويري باشد. يعني، شکل را به دانش‌آموزان بدهيم تا آنان املاي صحيح آن را بنويسند.

15) املاي تقويت حافظه: بدين صورت که معلم متني را روي تخته مي‌نويسد و سپس متن را براي دانش‌آموزان مي‌خواند و سپس روي نوشته‌هايش روي تخته پرده مي‌کشد و بچه‌ها بايد هر آنچه از متن فهميده‌اند را بنويسند. سپس معلم پرده را از تخته برمي‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تخته مقايسه مي‌کنند و به خود امتياز مي‌دهند.

16) روش ديگر، مي‌تواند استفاده از آينه باشد که کلمات را بر عکس بنويسيم و بچه‌ها با آينه درست آن را بنويسند و يا صحيح آن را بخوانند.

17) ديکته آبکي: روش ديگر، استفاده از آب و محيط حياط مدرسه است. بدين ترتيب که بچه‌ها به صورت انفرادي و يا گروهي با خود آب‌پاش به مدرسه مي‌آورند و با آب ديکته را روي زمين بنويسند و گروهي نوشته‌هاي خود را تصحيح کنند.

18) روش ديگر در تصحيح املا اين است که دانش‌آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و يا ديکته به صورت جمله‌سازي از لغات مهم درس باشد.

19) کلمات مهم يا مشکل درس را روي پارچه بنويسند و سپس با خمير و يا نخ و سوزن کلمات را بسازند و يا بدوزند که در اين صورت املا با هنر و بازي توأمان مي‌شود (يادگيري تلفيقي)

20) دانش‌آموزان از اشتباهات خود در املا کلمات هم‌خانواده، متضاد و يا هم معنا بنويسند.

21) براي آشنايي دانش‌آموزان با انواع صداها و لهجه‌ها در هنگام ديکته گفتن و از اين که بچه‌ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگيرند، معلم مي‌تواند از اطرافيان خود بخواهد تا متن املا را بر روي نوار بخوانند و صداي خود را ضبط کنند و سپس آن متن را به کلاس بياورد و بچه‌ها از روي آن نوار ديکته بنويسند و در هنگام ارزشيابي پاياني و يا هر زمان ديگر بچه‌ها دچار مشکل نشوند.

22) همکاران معلم مي‌توانند در املاهاي کلاسي جاي خود را تعويض کنند و به بچه‌هاي کلاس‌هاي ديگر املا بگويند تا بچه‌ها با انواع صداها و لحن‌ و گويش در ديکته آشنا شوند.

23) دانش‌آموزان مي‌توانند به والدين خود ديکته بگويند و والدين در املاي خود چند کلمه را اشتباه بنويسند تا بچه‌ها آنها را تصحيح کنند و به پدر و مادر خود نمره دهند.

24) بچه‌ها مي‌توانند به معلم خود ديکته بگويند. هر گروه يک پاراگراف به معلم بگويد و در انتها گروه‌ها ورقه‌ معلم را تصحيح کنند و يا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را صحيح کند. البته بهتر است معلم چند کلمه را عمداً اشتباه بنويسد.

25) براي والدين بي‌سواد، فرزند مي‌تواند صداي خود را ضبط کند و از روي صداي خود به خودش ديکته بگويد يعني صداي ضبط شده خود را جايگزين صداي اولياي خود که بي سواد هستند، نمايد.

26) يکي ديگر از روش‌ها براي تصحيح املا اين است که مي‌توان املا را به بچه‌ها داد تا تصحيح کنند، ولي در نهايت نمره نهايي را معلم بدهد و يا دانش‌آموزان تصحيح کننده با مداد کنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم، نمره خود را با نمره‌اي که دانش‌آموزان داده مقايسه کند.

27) معلم لغاتي را بر روي مقوا مي‌نويسد و مقوا را به تخته نصب مي‌کند و زمان کوتاهي وقت مي‌دهد تا دانش‌آموزان کلمات را به دقت نگاه کنند و سپس مقوا را جمع مي‌کند. در اين جا بچه‌ها هر آنچه از لغات در ذهنشان مانده است را مي‌نويسند و ما لغات و کلمات آنان را تصحيح مي‌کنيم تا دقت آنان سنجيده شود. 28) دانش‌آموزان املا را در هوا بنويسند و ما هم در هوا تصحيح کنيم نه با قلم و روي کاغذ.

29) روش ديگر املا که همراه با بازي هم است، اين است که دانش‌آموزان با گچ روي زمين مدرسه و حياط مدرسه ديکته بنويسند و سپس حياط را دسته‌جمعي بشويند تا آثار گچ حياط مدرسه را کثيف نکند.

30) معلم مي‌تواند املا را بر روي چندين کارت بنويسد و اين کارت‌ها بين گروه‌ها تقسيم شود تا تمام گروه‌ها کارت را ببيند و سپس کارت‌ها را جمع کرده و از روي آنها ديکته بگويد. لازم به تذکر است که روش‌هاي املا که به عنوان نمونه بيان گرديد را نبايد به عنوان روش واحد تلقي کرد. اگر هر روشي بيشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشي خود را از دست مي‌دهد. لذا اگر معلم بنا به ضرورت و در نظر گرفتن تنوع، روش‌هاي متنوع املا را به کار گيرد نتيجه مفيدي عايد دانش‌آموزان خواهد شد

                                             بهمن  فهیم بخشی

+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم آبان 1386ساعت 20:17  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

 

                                  مشکلات دیکته نویسی

شمار دانش آموزانی که دچار برخی از مشکلات رفتاری یا تحصیلی هستند قابل توجه است . آمار دانش آموزانی که اختلال یادگیری به معنی خاص دارند ، بین 4تا12 درصد گزارش شده است. بی تردید شمار افرادی که دچار برخی مشکلات یادگیری هستند به مراتب بیشتر از این می باشد معلمان مدارس و والدین کودکان ،غالبا برای حل مشکلات آنان از روشهای قدیمی و گاه منسوخ کمک می گیرند که علاوه بر صرف انرژی و وقت فراوان ، نه تنها حاصل چندانی به دنبال ندارد ، بلکه ممکن است موجب خستگی ، یاس ، دلمردگی، سرخوردگی و عصبیت والدین واز دست رفتن علاقه ی دانش آموز شده و نهایتا افت تحصیلی را به دنبال خواهد داشت.

واقعیت این است که انواع اشتباهاتی که کودک مرتکب می شود از یک سنخ نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش همه ی آن اشتباهات رااز بین برد و به پیشرفت وی اطمینان یافت .

ابتدا معلم می باید تشخیص دهد که نوع اشتباه جزء کدام یک از اشتباهات زیر است .

انواع اشتباهات املایی :

 1 – اشتباه مربوط به ضعف در حافظه ی دیداری .

2 – ضعف در حساسیت شنیداری .

3 – کم دقتی .

4 – آموزشی

5 – وارونه نویسی

6 – قرینه نویسی

7 – نارسانویسی

8 –حافظه توالی دیداری 

9 – تمیز دیداری – دقت

بعد از تشخیص نوع اشتباه می توان  برای درمان آن یک برنامه طراحی نماید .

 

جدول زیر ،خطا ها وعلل نارسا نویسی را فهرست کرده است :

 

 

خطاهای متداول در نوشتن با دست

 

        نقص                                         علل          

 

1 – کج نویسی بیش از حد                         الف)بسیار نزدیک بودن بازو به بدن

ب)بسیار سفت گرفتن شست                                     پ)دور بودن خیلی زیاد نوک قلم از

انگشتان                                                                                                  ت)صحیح نبودن جهت کاغذ

ث)درست نبودن جهت حرکت قلم

 

 

2 –راست نویسی بیش از حد                      الف)بسیار دور بودن بازو از بدن

                                                                        ب)بسیار نزدیک بودن انگشتان به سر قلم

                                                                        پ)هدایت قلم به تنهایی توسط انگشت سبابه

                                                                        ت)ناصحیح بودن جهت کاغذ

 

3 – پرفشار نوشتن                                   الف)فشاردادن بیش از حد انگشت سبابه

                                                                        ب)استفاده از قلم نامناسب

                                                                        پ)نازک بودن بیش از حد قلم

4 – کم رنگ نویسی بیش از حد                            الف)بیش از حد اوریب یا راست نگهداشتن قلم

                                                                        ب)چرخش نوک قلم به یک سمت

                                                                        پ)قطر بیش از حد قلم

 

5 – زاویه دار نویسی بیش از حد              الف)سفت بودن بیش از حد شست

                                                                        ب)بیش از حد شل نگهداشتن قلم

                                                                        پ)حرکت بیش از حد کند قلم

 

6 – نامرتب نویسی بیش از حد                                     الف)نبودن آزادی حرکت

                                                                        ب)حرکت بیش از حد کند دست

                                                                        پ)محکم گرفتن قلم

                                                                        ت)نادرست یا ناراحت بودن وضعیت

 

7 – فاصله گذاری بیش از حد                           الف)پیشرفت بیش از حد سریع قلم به سمت چپ

                                                                        ب)حرکت بیش از حد و سریع جانبی

 

 

برای ترمیم ودرمان نارسانویسی باید اقدامات زیر را انجام داد:

 

1 – روان نویسی در اختیار کودک قرار دهید تا خطوطی به دلخواه روی آن رسم نماید .

باگچی نرم و مناسب روی تخته سیاه خط بکشد یا نقاشی کند .

روی یک وایت برد قابل حمل به دلخواه نقاشی کند یا خطوط رسم نماید .

4 – ارتفاع میز تحریر باید با صندلی و با قد کودک تناسب داشته باشد به گونه ای که بتواند هر دو ساعد خود را به راحتی روی میز قرار دهد .

5 – کاغذ یا دفتری که در آن می نویسد با لبه ی پایین میز تحریر ، زاویه ای در حدود 15 درجه داشته باشد .

6 – نحوه ی  مداد  دست گرفتن دانش آموز باید صحیح باشد . مداد باید بین انگشت شصت و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالای قسمت تراشیده شده گرفته شود.

7 – اگر انگشتان و عضلات کوچک و بزرگ دست ، ضعیف یا کوچک هستند ، از مدادهای باریک تر استفاده شود و مداد خیلی کوتاه نباشد .

برای تقویت عضلات استفاده از خمیر بازی تا با آن بازی و شکل سازی نماید ،کار با قیچی ، باز و بسته کردن پیچ و مهره و قفل و کلید ویا مچاله کردن کاغذ باطله پیشنهاد می شود .

8 – یک سری خطهای موازی با فاصله های موازی با فاصله های کم و زیاد رسم کنید و از دانش آموزان بخواهید تا وسط هر دو خط موازی ، یک خط راست رسم کند .

9 – یک سری شکل هندسی و غیر هندسی را به صورت نقطه چین رسم کرده و سپس از کودک می خواهیم تا نقطه چین ها را به هم متصل نماید .

10 – با انگشت آغشته به رنگ پلاستیک و یا گواش هر شکلی را که می خواهد رسم نماید .

11 – اعداد و کلمات و حروف را به صورت کامل نوشته و سپس در کنار آن همان اعداد و کلمات را به صورت ناقص نوشته و از کودک بخواهید آنها را کامل کند .

12 – دو نوار موازی هم را با فاصله مناسب به کاغذ بچسبانید و از کودک بخواهید تا بین آن دو نوار بنویسد .

 

 

تقویت هماهنگی چشم و دست

 

1 – باید برای تقویت هماهنگی چشم و دست برنامه ریزی کنید . اما قبل از انجام برنامه ای که برای تقویت هماهنگی چشم و دست طراحی کرده اید ، بهتر است اول اطمینان یابید که چشم و دست  برتر کودک هر دو در یک طرف قرار دارد . در غالب مردم طرف راست بدن نسبت به طرف چپ برتری دارد . بدین معنی که آنان بیشتر از چشم ، گوش ، دست و پای راست استفاده می کنند .ویا برعکس قسمت چپ بدن برتری داشته و چشم و گوش و دست و پای چپ را مورد استفاده قرار می دهند .بهتر است با انجام تستهایی برتری هر کدام از اندامها مشخص شود تا فرد راست دست همه ی فعالیتها را با راست بدن انجام دهد .

فعالیت های زیر برای تقویت هماهنگی چشم و دست کودک تدارک دیده شده است :

1 – انداختن توپ در حلقه ی مینی بسکت .

2 – تیر اندازی با تفنگهای پلاستیکی به سوی هدف .

3 – انداختن توپ چسبانک به سوی هدف معین .

4– انداختن حلقه های پلاستیکی دور چوبی که به صورت عمودی قرار گرفته است .

5 – بازی با توپ و راکت ، بهتر است از توپ ابری استفاده شود.

6 - پیچاندن نخ دور قرقره  .

7 – حمل استکان پر ازآب ، به شکلی که هنگام راه رفتن آب آن نریزد .

8 – بازی یک قل دوقل .

9 – گرفتن و پرتاب کردن توپ .

10 – دوختن

 

 

منبع مورد استفاده: کتاب درمان اختلالات دیکته نویسی نوشته ی دکتر مصطفی تبریزی

                         

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آبان 1386ساعت 18:12  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

شیوه ی تصحیح املای فارسی در کلاس اوّل ابتدایی

۱- کم یا زیاد گذاشتن علامت (آ) روی حرف (آ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲- کم یا زیاد گذاشتن نقطه یا بالا و پایین گذاشتن نقطه در صورتی که حرفی با حرف دیگر اشتباه شود، برای هر حرفی نیم غلط و در تمام دیکته برای هر حرف یک بار غلط محسوب می گردد. (در حروف ش، ژ، چ، اگر یک نقطه کم بگذارند غلط محسوب نمی گردد چون شکل کلمه عوض نمی شود.)

۳- ننوشتن حرکات فتحه، کسره، ضمّه ( ـَــِـــُ )، غلط به حساب نمی آید.

۴- کم یا زیاد گذاشتن دندانه یک غلط است، ولی برای حروف تکراری فقط یک بار غلط گرفته می شود.

۵- حروف (بـ تأکید، نـ نفی) که باید به فعل بچسبند، اگر جداگانه نوشته شوند، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود. به عنوان مثال اگر به جای کلمات (برود، نرود) نوشته شود (به رود، نه رود).

۶- کم یا زیاد نوشتن سرکج نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۷- ننوشتن یک کلمه، یک غلط و از قلم انداختن حروف ربط، اضافه و ضمیر مانند (با، در، از، او) در تمام دیکته نیم غلط برای هر حرف محسوب می شود.

۸- کم یا زیاد گذاشتن تشدید(ــّ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط گرفته می شود.

۹- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط، ولی در کلمات تکراری برای بار دوم غلط محسوب نمی گردد.

۱۰- ننوشتن یاء میانجی در کلماتی مانند (خانه ی، کوزه ی) نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۱- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط و در هر مورد جدید، یک غلط به حساب می آید.

۱۲- نچسباندن حروفی که به هم می چسبند، برای مثال به این شکل (گف تند) به جای (گفتند)، در یک کلمه نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد.

۱۳- غلط نوشتن شکل حرف مثلاً صا(دسته با فاصله و بدون دندانه) به جای ط، یا صـ(بدون دندانه) به جای ص(دندانه دار)، نیم غلط محسوب می شود.

۱۴- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ)، حرف (ـه ه) و یا بالعکس نوشته شود، یک غلط و در سراسر دیکته برای مورد اوّل یک غلط و برای عکس آن نیز یک غلط محسوب می شود.

۱۵- تکراری نوشتن یک کلمه، غلط محسوب نمی آید.

۱۶- جابه جایی کلمات در جمله غلط نیست.

۱۷- نوشتن کلماتی مانند (رفتند) به صورت (رفتن) و بالعکس در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم خرداد 1386ساعت 23:37  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

شیوه ی تصحیح املای فارسی در کلاس های دوم تا پنجم ابتدایی

۱- کم یا زیاد گذاشتن علامت (آ) روی حرف (آ)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲- کم یا زیاد گذاشتن نقطه یا بالا و پایین گذاشتن نقطه در صورتی که حرفی با حرف دیگر اشتباه شود، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد. (در حروف ش، ژ، چ، اگر یک نقطه کم بگذارند غلط محسوب نمی گردد چون شکل کلمه عوض نمی شود.)

۳- ننوشتن حرکات فتحه، کسره، ضمّه ( ـَــِـــُ )، غلط به حساب نمی آید.

۴- کم یا زیاد گذاشتن دندانه، در حروف (س، ش،ص، ض) یک چهارم غلط؛ در سایر حروف نیم غلط و در تمام دیکته دو غلط محسوب می شود.

۵- حروف (بـ تأکید، نـ نفی) که باید به فعل بچسبند، اگر جداگانه نوشته شوند، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود. به عنوان مثال اگر به جای کلمات (برود، نرود) نوشته شود (به رود، نه رود). در کلمات غیر از فعل، یک چهارم غلط و در تمام دیکته نیم غلط محسوب می شود.

۶- کم یا زیاد نوشتن سرکج یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۷- ننوشتن یک کلمه، یک غلط و از قلم انداختن حروف ربط، اضافه و ضمیر مانند (با، در، از، او) در تمام دیکته نیم غلط برای هر حرف محسوب می شود.

۸- کم یا زیاد گذاشتن تشدید(ــّ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط گرفته می شود.

۹- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط، ولی در کلمات تکراری برای بار دوم غلط محسوب نمی گردد.

۱۰- ننوشتن یاء میانجی در کلماتی مانند (خانه ی، کوزه ی) یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۱- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط و در هر مورد جدید، یک غلط به حساب می آید.

۱۲- نچسباندن حروفی که به هم می چسبند، برای مثال به این شکل (گف تند) به جای (گفتند)، در یک کلمه نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد.

۱۳- غلط نوشتن شکل حرف مثلاً صا(دسته با فاصله و بدون دندانه) به جای ط، یا صـ(بدون دندانه) به جای ص(دندانه دار)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته نیم غلط محسوب می شود.

۱۴- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ)، حرف (ـه ه) و یا بالعکس نوشته شود، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۵- تکراری نوشتن یک کلمه، غلط محسوب نمی آید.

۱۶- جابه جایی کلمات در جمله غلط نیست.

۱۷- نوشتن کلماتی مانند (رفتند) به صورت (رفتن) و بالعکس در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۸- حذف (واو) معدوله در (خوا) مانند کلمه ی خواهر و بالعکس (اضافه کردن آن)، یک غلط به حساب می آید.

۱۹- کم یا زیاد گذاشتن علامت تنوین (ــًـ)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲۰- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ) در ترکیب ان یا ی به کلمه، حرف (ـه ه) نوشته شود (نماینده گان به جای نمایندِگان یا نماینده گی به جای نمایندِگی)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۲۱- نوشتن کلمات (عیسی، موسی و ...) به صورت (عیسا، موسا، ...)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲۲- چسبیده نوشتن مضاف و مضافٌ الیه یا موصوف و صفت مانند اتاقدرس به جای اتاق درس، در هر مورد نیم غلط به حساب می آید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم خرداد 1386ساعت 23:29  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

نقش کلمه های مشابه در املا

 

 

     در زبان فارسی برخی کلمات هستند که کلمه های مشابه خوانده می شود که تشابه این کلمات یا در آوا یا در نشانه ها و یا در هر دوست. از این نظر این کلمات برسه نوع تقسیم می شوند :

 

1- کلمه های هم آوا :  کلماتی که از لحاظ تولید آوا ( تلفظ ) یکسان هستند ولی از لحاظ  نوشتاری متفاوت می باشند     مثل: ( خار , خوار) – (خوان ,خان) (خواست , خاست )- (ثواب, صواب )و ...

 

 

2- کلمه های هم نویسه  : این کلمات از نظر نوشتاری مثل هم هستند ولی از لحاظ آوایی فرق می کنند مثل: کرم - گل و...

 

3-  کلمه های هم آوا و هم نویسه : این کلمات هم از نظر نوشتاری و هم از لحاظ آوایی مثل هم هستند .

مثل :  شیر ( که شامل هر نوع شیری می شود .شیر خوردنی یا حیوان وحشی و..)  

          سیر( کسی که گرسنه نیست و یا نوعی پیازچه ) و ...

 

 

 در مشکلات املایی معمولا نوع اول یعنی ( کلمه های هم آوا ) نقش بیشتری دارند و نوع دوم و سوم جزء مشکلات املایی محسوب نمی شود . بنابر این حهت رفع این نوع از نقص های املایی بهتر است بر روی کلمه های هم آوا ی هر درس  تاکید بیشتری شود  .چرا که بر خلاف اختلالات دیگر املایی  این اختلال از نوع آموزشی می باشد یعنی معلم آن را در کلاس برای دانش آموزان از لحاظ تفاوت معنایی و کار بردش در جمله بازگو کند و تفاوت آنها را بیان نماید

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام اردیبهشت 1386ساعت 16:29  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

بيست راهبرد عملي جهت تقويت درس املاء فارسي دانش آموزان ابتدايي

بي بي زبيده بغدادي ، آزادشهر

1-تلفظ صحيح كلمه ها و تركيب هاي درس

2-روان و رسا خواني متن درس

3-به كاربردن كلمه هاي درس در جمله

4-تعيين تعدادي حروف جهت پيدا كردن كلماتي كه داراي اين حروف هستند ازمتن درس توسط دانش آموز

5-به كاربردن وضعيت نوشتن نقطه نسبت به شكل حروف يعني محل قرارگرفتن نقطه در پايين يا بالا و تعداد نقطه

6-به كارگيري صحيح نشانه ي تشديد در كلمات مشدد درس تا ويژگي نوشتاري اين كلمات در ذهن دانش آموزان تثبيت گردد .

7-به كارگيري حروف چند شكل و يك صدا در كلمات كه يك دسته از آن ها حرف (( س ، ص ، ث )) هستند كه در زبان فارسي يك گونه صدا دارند .

8-يادداشت كردن اشتباهات املائي دانش آموزان به منظور آموزش جبراني آن ها در فرصت هاي مناسب مانند جمله سازي

9-شناخت كلمات مخالف ، هم معني و هم خانواده هاي درس

10-دادن تمرين هاي متفاوت جهت شمارش دندانه ها

11-ساختن كلمات تركيبي جهت تقويت املاء

12-گفتن املاء پاي تخته از كلمه هايي از درس كه ارزش املائي دارند .

13-پيدا كردن املاي صحيح كلمات از روي كتاب توسط دانش آموز

14-در صورت امكان موقع تصحيح نمودن املاء ، دانش آموزان را انفرادي نزد خود فراخوانده تا به غلط املائي خود توجه كنند .

15-در قرائت املاء ، جملات از هم گسيخته و بي ربط ( كلمه به كلمه ) گفته نشود و به صورت جمله بيان شود .

16-متن املائي را كه مي خواهيم به دانش آموز بگوييم ، انتخاب مي كنيم و يك بار مي خوانيم تا دانش آموزان ارتباط معاني كلمات و مضمون كلي مطلب را درك كنند وبراي نوشتن املاء آمادگي كامل را كسب نمايند .

17-تقويت تندنويسي در بعضي از دانش آموزان

18-استفاده كردن از شيوه هاي گوناگون متن املاء

19-افزايش گنجينه لغات

20-ايجاد انگيزه در دانش آموزان نسبت به يادگيري درس املاء

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم دی 1385ساعت 22:16  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

 

اختلالات يادگيري عبارتند از :

1.  اختلال در خواندن                           2. اختلال در نوشتن                    3. اختلال در املا                

4. اختلال در درك و فهم                 5. اختلال در يادگيري مفاهيم رياضي

 

همه اين اختلالات مربوط به عوامل زير است:

 

1.اختلال در حافظه ديداري                      2. حساسيت شنوايي                       3. ناقص بودن آموزش  

4.كمبود دقت                     5. وارونه نویسی           6. قرينه نويسي     

7. توالي ديداري                              8. نارسا نويسي                                          9. تميز ديداري

 

اختلال در حافظه ديداري :

چنانچه اختلال مربوط به حافظه ديداري باشد ‏كودك به خوبي قادر نيست تصوير حرف مورد نظر را در كلمه به خاطر بسپارد.رونويسي تا حدودي در درست نوشتن و انتقال مفاهيم به او كمك مي كند.اما هميشه جواب نمي دهد.

غلطهايي كه مربوط به حافظه ديداري هستند معمولا از اين دسته اند:

منزور -  هيله   اروس -  بشغاب  - هوله  - مقازه    -ستل اسحاب بحار

تمرينهاي زير براي تقويت حافظه ديداري بسيار مناسب است:

 

1. چند كارت به ابعاد 10×7  تهيه مي كنيم روي هر كدام كلماتي را كه حدس مي زنيم براي دانش آموز مشكل باشد مي نويسيم سپس كارتي را به او داده و مي خواهيم به آن نگاه كند بعد كارت را از او گرفته و مي خواهيم كلمه اي را كه ديده است از حفظ بنويسد. بعد از نوشتن كارت را در اختيار او قرار داده و مخواهيم نوشته خود را با كارت مطابقت دهد.در مراحل بعد تعداد كارتها را مي توانيم افزايش دهيم.اين بازي براي كلماتي كه غلط مي نويسد بسيار موثر است.

 

2. چند شيء تهيه نموده و آنها را به ترتيب خاصي مي چينيم . از دانش آموز مي خواهيم با دقت به آنها نگاه كند.سپس در غياب او جاي يكي از اشيا را تغيير مي دهيم . از او مي خواهيم تغيير حاصله را بگويد وجاي درست شيء جابجا شده را نشان داده و آن را سر جايش بگذارد. در مراحل بعد اين كار را با تغيير چند شيء در هر بار مي توان انجام داد.

 

3. از دانش آموز مي خواهيم چند دقيقه بيرون از كلاس بماند سپس جاي یک نفر را عوض نموده و از او مي خواهيم تغييرات انجام شده را نام ببرد.

 

حساسيت شنوايي

دانش آموزاني كه مبتلا به اين اختلال هستند معمولا در نوشتن املا ،اين كلمات را غلط مي نويسند:

مسواك را مسباك، زنبور را زمبور ، بشقاب را بشگاب ، ژاله را جاله ، صبح را صب و

تمرينات زير در بالا بردن حساسيت شنوايي دانش آموز موثر است:

1. چشمان دانش آموز را بسته و از يكي از دوستانش مي خواهيم او را صدا بزند سپس از او مي خواهيم تشخيص دهد كدام يك از دوستانش او را صدا زده است.

2. با استفاده از نوار كاست صداهايي را ضبط نموده و با پخش آن از او مي خواهيم نام شيء توليد كننده صدا را نام ببرد.

3. در موقع گفتن املا آهسته كلمات را تلفظ نموده و از دانش آموزان مي خواهيم با دقت گوش كنند.

4. داخل چند قوطي همسان اشياء مختلف از قبيل سنگ ، شكر ، لوبيا و ريخته و سر آن را بسته ، با استفاده از تكان دادن   قوطي ها از دانش آموز  مي خواهيم تشخيص دهد درون هر قوطي چيست .

آزمون تشخيص شنوايي     به نقل از عزت الله نادري و سيف نراقي از كتاب ناتواني هاي ياد گيري

كودكاني كه در شنيدن صدا مشكل دارند كلماتي كه صرفاً در يك صدا تفاوت دارند را از يكديگر تميز نمي دهند .

 

رديف

كلمه

يكسان

متفاوت

رديف

كلمه

يكسان

متفاوت

1-

آب - تاب

 

 

21-

او ، مو

 

 

2-

بار - مار

 

 

22-

شما ، شمار

 

 

3-

روح راه

 

 

23-

خود ، خون

 

 

4-

است است

 

 

24-

گوش ، گوش

 

 

5-

ابر از

 

 

25-

چرا ، چرا

 

 

6-

سر- درس

 

 

26-

ذوب ذوق

 

 

7-

تاب ماب

 

 

27-

قند نقد

 

 

8-

دوست دوست

 

 

28-

اين اين

 

 

9-

كار مار

 

 

29-

جنگ چنگ

 

 

10-

زن زد

 

 

30-

صاف سار

 

 

11-

او قو

 

 

31-

ژان جان

 

 

12-

شب شك

 

 

32-

طناب تاب

 

 

13-

پارو جارو

 

 

33-

ثلث ثلث

 

 

14-

فرد زرد

 

 

34-

عدل عدل

 

 

15-

اسم قسم

 

 

35-

يك مك

 

 

16-

امام امام

 

 

36-

غاز غاز

 

 

17-

حوض موز

 

 

37-

خواب خان

 

 

18-

خاك خاش

 

 

38-

بريده پريده

 

 

19-

لال خال

 

 

39-

ظلم ظلم

 

 

20-

نيز ميز

 

 

40-

هوا روا

 

 

 

راهنماي اجرا

1. با كودك ارتباط خوبي بر قرار كنيد. وقتي اطمينان يافتيد اضطراب ندارد ، آزمون را اجرا كنيد.

2.  به كودك بگوييد من كلمه يا كلمه هايي را مي گويم. شما بعد از من به همان ترتيب آنها را تكرار كن.

3.  در موقع بيان كلمات سعي كنيد لبهايتان پيدا نباشد تا كودك با استفاده از لب خواني تشخيص ندهد.

4.  موقعيت كودك را در هر گزينه (يكسان ـ متفاوت) مشخص كنيد.

5.  كلماتي را كه دانش آموز در فهميدن و تكرار آن مشكل دارد مشخص كنيد.

 

ناقص بودن آموزش :

وقتي آموزش كافي نباشد، دانش آموزان در نوشتن كلمات زير مشكل دارند:تجربه ها

نوشتن درست كلمات
نوشتن نادرست كلمات

تجربه ها بندگان شده ام خوش مي گفت خوراك مي گفت خروس ديدن پدر روباه ها

تجربها بنده گان شوده ام خش مي گوفت خراك مي گوفت خوروس ديدنه پدر روباها

 

براي جبران آموزش از شيوه هاي زير مي توان استفاده نمود:

روشهاي ترميمي براي ناتوانيهاي خواندن

* روش حركتي كه توسط گريس فرنالد ( Gracc  Fernald ) و هلن كلر (Helen  Keller ) در سال 1921 ابداع گرديد. در اين روش خواندن را در چهار مرحله به كودك مي آموزند.

   مرحله اول:  در اين مرحله كودك همزمان با تلفظ كلمه شكل آن را ردگيري مي كند . سپس آن را از حفظ مي نويسد و كلمه نوشته شده را با كلمه اصلي مقايسه مي كند.

  مرحله دوم : در اين مرحله كودك به كلمه يا عبارت نگاه مي كند ، همزمان آن را تلفظ مي كند . آنگاه كلمه را از حفظ مي نويسد. و بعد كلمه يا عبارتي كه نوشته است، با نمونه اصلي مقايسه مي كند.

   مرحله سوم :  در اين مرحله كودك به كلمه نگاه مي كند ، آن را تلفظ مي كند و سپس از حفظ مي نويسد.

   مرحله چهارم: در اين مرحله كودك از روش تعميم استفاده مي كند . بدين معني كه براساس تجاربي كه در يادگري كلمات قبلي داشته است، كلمه جديدي را مي خواند.

     فوايد اين روش :  

       1- توجه دانش آموز را به يادگيري كلمات جلب مي كند .    

       2- نوعي حافظه حركتي از طريق رد گيري به وجود مي آورد و اين مي تواند حفظ حروف و كلمات را بهبود بخشد .     

      3- تشخيص بينايي و مهارتهاي بصري را بهتر مي كند .             

      4  - گنجايش و ظرفيت حافظه بينايي كلمات را افزايش مي دهد .  

     5- از طريق تداعي معاني به يادگيري بينايي كلمات  به صورت تداعي هاي زوج به زوج كمك مي كند.   

     6- حافظه ي كلامي اشكال تصويري را بهبود مي بخشد.

* روش گيلينگهام (Gilling ham) و استيلمن (Still man) 1965

يك سيستم اصواتي براي درمان ناتواني هاي خواندن ابداع كرد و از رويكرد چند حسي نوشتن و بخش كردن استفاده نمودند.

در اين شيوه كودكان نام صدا ها و حروف را تواماً ياد مي گيرند. از نام حروف براي بخش كردن و از صداي آن براي خواندن استفاده مي شود.

كودك ابتدا نام حروف و سپس صداي آن را ياد مي گيرد.او به دنبال اين مرحله صدا را تلفظ مي كند و حروف را رد گيري كرده و آن را از بر مي نويسد.پس از يادگيري چند حرف صامت و صدا دار، كودك بايد صداي هر حرف را بگويد و با تركيب صدا ها كلمه درست كند.

هنگامي كه كودك بتواند صدا ها را بگويد و نوشتن آنها را ياد بگيرد و برخي از كلمات سه حرفي را بخواند ،كلمه هاي ياد گرفته شده را در داستاني به كار برد. از كودك مي خواهند تا داستان را ابتدا به صورت صامت و سپس با صداي بلند بخواند.

* روش اسلينگرلند (Slinger Land) 1974

كودك ابتدا صدا يا حرف يا كلمه اي را مي شنود. سپس آن را روي كارتي مي بيند. درمرحله ي بعد آن را رد گيري مي كند. از طريق نوشتن در هوا ، نوشتن روي زمين ، نوشتن روي كاغذ يا تخته شكل آن را ياد مي گيرد. هدف از اين شيوه آموزش ،

نوشتن ، بخش كردن و خواندن است.

روشهاي ترميمي براي ناتواني هاي نوشتن

نوشتن يك مهارت پيش نياز براي بخش كردن و بيان كتبي افكار به حساب مي آيد.

كرك (Kerecc) و شالفانت (Shalfant) 1984 نكاتي را براي آموزش نوشتن پيشنهاد كرده اند:

1. ابتدا با روشهايي كه خود مي دانيد ايجاد انگيزه كنيد و توجه كودك را جلب نماييد.

2. پس از جلب توجه حرفي را كه قرار است آموخته شود بنويسيد و از او بخواهيد تا به حركت دست شما و شكل حرف توجه كند.

3. نام حرف را تلفظ كنيد. آنگاه بخواهيد كه تكرار كند. همراه با تكرار تشويق كنيد.

4. حرف را دوباره بنويسيد و درباره ي شكل آن با كودك صحبت كنيد. (محل آن را با توجه به خط زمينه در نظر بگيرد)   و بگوييد ببين از اين قسمت شروع مي كنيم و سپس حرف را اين طوري درست مي نويسيم.

5. از كودك بخواهيد تا حرف را با انگشت سبابه ي خود پيگيري كند و همزمان نام آن را گفته و اين كار را چند بار تكرار نمايد.

6. همان طور كه كودك حرف را رد گيري مي كند ، از او بخواهيد فرآيند كار را با توجه به شماره ي (4)توصيف كند .

7. حرف را به صورت نقطه چين و يا خطوط كوتاه بنويسيد و از او بخواهيد آن را پر رنگ كند.

8. از روي نمونه چند بار كپي كند.

9. از او بخواهيد از بر و بدون نمونه بنويسد.

10. حرف نوشنه شده را با نمونه مقايسه كند.

11. هنگامي كه كودك قادر شد حرف مورد نظر را ياد بگيرد ، آنگاه كلمه يا كلمات ديگر را به او آموزش دهيد.

12. در همه ي مراحل براي پاسخ هاي درستي كه كودك مي دهد او را تشويق كنيد.

 

كمبود دقت:

دانش آموزاني كه در هنگام نوشتن دقت نمي كنند معمولاً كلمات زير را غلط مي نويسند:

شكل درست كلمات

شكل نادرست كلمات

عسل شغال گردش داستان نهفته سبز صحيح سپرده گندم بيزار

عسسل شعال كردش داسبتان نهنفته سببز صبحيح سرده كندم بنزار

تمام تمرينهاي قبل براي پرورش دقت مفيد هستند . تمرينات زير براي بالا بردن دقت مناسبند:

 1. دو تصوير كه مشابه هستند اما در چند مورد جزئي با هم اختلاف دارند به دانش آموز نشان دهيد و از او بخواهيد تفاوتهاي بين دو تصوير را نشان دهد.

2. كارتهايي تهيه كنيد .كلمات را روي آن طوري بنويسيد كه يك حرف آن جا افتاده باشد و دانش آموز نقص آنرا پيدا كند.

3. كارتهايي تهيه كنيد .كلماتي  روي آن  بنويسيد كه يك  دندانه يا نقطه ي اضافي داشته باشد. از او بخواهيد قسمت اضافي را پيدا كند و حذف كند.

وارونه نويسي و قرينه نويسي :

دانش آموزاني كه به صورت وارونه يا قرينه مي نويسند ، براي نوشتن مطالب فارسي از سمت چپ  يا از پايين به بالا شروع به نوشتن مي كنند. اين دانش آموزان معمولاَ در جهت يابي دچار مشكل هستند آموزش جهت ها ( چپ راست بالا پايين زير رو)

به صورت عملي مي تواند براي درمان اين مشكل مفيد باشد.

براي اصلاح اين مشكل  علاوه بر آموزش جهت ها فعاليت هاي زير مفيدند:

1. كارتهايي تهيه نماييد كه شكل و نام شي را با هم نشان دهد از دانش آموز بخواهيد جهت درست گرفتن كارت را به شما نشان دهد.

2. شكلي را روي تخته بكشيد از دانش آموز بخواهيد اسم آن را زير شكل بنويسد ( بهتر است از شكل هايي استفاده كنيد كه قبلاً دانش آموز آن را روي كارت ديده است) سپس آنچه را نوشته با كارت مشابه آن مقايسه كند .

3. ابتدا كلمات يا اعدادي را به صورت كامل نوشته و سپس در كنار آن كلمات يا اعداد را به صورت ناقص بنويسيد و از او بخواهيد آن ها را كامل كند.

4. تن آگاهي : نام بردن اندام هاي بدن

5. نام بردن اندام هاي عروسك

6.  تقليد حركات معلم

     

      توالي ديداري‌:

دانش آموزاني كه در توالي ديداري مشكل دارند معمولاَ كلمات را به صورت زير مي نويسند:

شكل درست كلمات

شكل نادرست كلمات

مادر مورد دارد آرزو - درخت

مارد مودر دادر آزرو ردخت

براي تقويت حافظه توالي ديداري فعاليت هاي زير مناسبند:

1. چند دانش آموز را معرفي نموده از او مي خواهيم با توجه به خواسته ما ترتيب آنها را نشان دهد. ( قد بزرگي و كوچكي)

2. در جلو دانش آموز ايستاده و چند حركت بدني انجام مي دهيم و از او مي خواهيم و همان حركات را انجام دهد.

3. روي يك كارت مقوايي چند حرف يا عدد نوشته و به او نشان مي دهيم . سپس كارت را مخفي كرده از او مي خواهيم آنچه را ديده به ترتيب بنويسد و پس از آن نوشته ي خود را با كارت مشخص نمايد.

4. اين بازي را مي توان با نوشتن چند كلمه روي يك كارت انجام داد.

 

     نارسا نويسي :

خطاهاي متداول در نوشتن عبارتند از :

1 - كج نويسي         2- پرفشار نويسي          3- كم رنگ نويسي          4- پر رنگ نويسي          5- زاويه دار نويسي        6- نا مرتب نويسي       7- فاصله گذاري بيش از حد        8- بزرگ يا كوچك نويسي بيش از حد

براي درمان نارسا نويسي مي توان از اقدامات زير كمك گرفت:

1. مدادي در اختيار دانش آموز قرار داده  تا خطوطي به دلخواه رسم كند.

2. به دلخواه نقاشي كرده و آن را  رنگ بزند.

3. با استفاده از گچ نرم روي تخته خط بكشد و نقاشي كند.

4. به وضعيت نشستن كودك توجه نموده و آن را اصلاح كنيد. او بايد كاملاَ راحت روي صندلي بنشيند.

5. كاغذ يا دفتري كه در آن مي نويسد، راست باشد . لبه كاغذ با لبه ميز بيش از 15 درجه انحنا نداشته باشد.

6. نحوه مداد گرفتن دانش آموز را كنترل نموده و شيوه درست گرفتن مداد را به او آموزش دهيد.

7. اگر انگشتان و عضلات كوچك و بزرگ دست او ضعيف هستند از مدادهاي باريك تر و با قطر كمتر استفاده كنيد.

 

براي تقويت عضلات دست از فعاليت هاي زير مي توانيد استفاده كنيد:

    -بازي با خمير بازي يا موم                                             - مچاله كردن كاغذ باطله   

   - بريدن اشكال مختلف با استفاده از قيچي                 - بستن بند كفش ، زيپ لباس و دكمه      

   - حركت انگشتان دست با استفاده از فرمان معلم         - باز و بسته نمودن پيچ و مهره

  - رسم دو خط موازي و از او بخواهيم در بين خطوط بنويسد.

   

 تميز ديداري :

    دانش آموزاني كه در تميز ديداري دچار مشكل هستند معمولاً كلمات را اينگونه مي نويسند:

 

شكل درست كلمات

شكل نادرست كلمات

زود خانه روز دوش تبر

دوز جانه زور دوس بتر

   روش هاي درمان:

    ممكن است اين مشكل مربوط به توانايي تشخيص باشد. مثلاً دانش آموز س را از ش – ر را از ز ف را از ق ح را از خ د را

   ز ذ ع را از غ و تشخيص ندهد. براي تقويت در تميز ديدار مي توان از شيوه هاي زير كمك گرفت:

    كارت هايي مانند نمونه مقابل تهيه مي كنيم

حرف

نمونه حروف سمت راست را در بين حروف ديگر پيدا كن

ج

چ   ي   ص   ج    ح    خ     ع    ك    ح      خ     

د

ر   ز   ژ    و      د      ذ      م      ص   ث     ق     غ    

ل

ك      ن      م      ل     گ     س      ب     ق      ل     د    

       

           همين كار را با كلمات نيز مي توانيم انجام دهيم.

كلمه

نمونه  كلمه سمت راست را در بين كلمات ديگر پيدا كن

دانش

رانش      داش       دانش      روش      دانشور

حاتم

خانم    خاتم      حاتم     دائم       جائم       

         حرف يا صداي مورد نظر را در كلمات مشخص زير را پر رنگ نماييد :

      س--   خروس       شستشو        مسائل      سطل         سماور       هسته       لباس

*كارت هايي تهيه نموده حروف الفبا را در جهات مختلف روي آن نوشته و از دانش آموز مي خواهيم با چرخاندن كارت حروفي كه درست در مقابل او قرار مي گيرند را بخواند.

* حروف يا كلماتي را به صورت ناقص نوشته از او مي خواهيم و آن را تكميل كند.

* تصاوير نقطه چين را پر رنگ كند.

* تصاوير ساده هندسي را كپي كند.

  

رياضي

    نا تواني در انجام اعمال رياضي را اختلال در رياضي يا ديسكالكولي (Discalculia) مي گويند .

   عوامل موثر در ناتواني رياضي عبارتند از :

    - ژنتيك                                      - بد كاري مغز                                            - آموزش غلط       

 - عوامل عاطفي و عدم ارائه تفكرات كمي در سنين كودكي                   - شكست هاي پي در پي         

  - ناتواني در انجام كارهاي مستقل و نارسايي هايي از قبيل عوامل زباني،ادراكي،بصري- فضايي و حافظه 

  

  برنامه هاي آموزش رياضي

1. برنامه محاسبات رياضي ( اسميت و ديگران 1982)

2.  رياضيات ساختاري ( استرن 1965)

3.  روش ديستار ( Distar 1975)

4. رياضيات برنامه ريزي شده  (سوليوان  1968)

5. پروژه رياضي ( سطح هاي 1و 2 )

6.  آموزش رياضي به شيوه دكتر غلامحسين شكوهي

 

تهيه كننده و تدوينگر :

محمد حسين نورس

كارشناس ارشد روانشناسي و آموزش كودكان استثنايي

زمستان 1384

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم دی 1385ساعت 22:8  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  | 

املا

معرفی چند روش دیکته

اهميت نوشتن و نياز به صحيح نوشتن در ايجاد ارتباط با ديگران بر کسي پوشيده نيست. در همين ارتباط از ابتداي آموزش رسمي خواندن و نوشتن، به کودکانمان مي‌آموزيم که چگونه بنويسيم وچه اقداماتي در اين باره انجام مي‌دهيم تا بتوانند آموخته‌هاي خود را در موقعيت‌هاي مختلف به کار گيرند. مهمترين ماده درسي که اين وضعيت را بر عهده دارد، املاي فارسي است. املا در لغت به معني پر کردن، بر سر جمع گفتن، تقرير کردن مطلبي تا ديگري آن را بنويسد، است. در زبان فارسي کلمه‌اي معادل املا و ديکته نداريم، ولي مي‌توانيم «از بر نويسي» يا «گفتار نويسي» را جايگزين کلمه املا يا ديکته کنيم. منظور اين است که شخص گفته‌هاي ديگران را بدون ديدن آن کلمات بنويسد. با توجه به اين که درس املا بناي علمي در يادگيري ساير دروس است و توجه به اين مهم، يکي از ضروريات نظام آموزشي ماست و از طرفي روش‌هاي متداول املا نمي‌تواند راه گشاي مشکلات آموزشي در اين درس باشد، لذا در اين مجموعه سعي شده است چندين روش متنوع و جالب براي املا و تصحيح آن ارائه شود. تا با یاري اوليا و آموزگاران در افزايش توانمندي دانش‌آموزان تلاش شود.

1) املا به صورت گروهي. به اين شکل که بچه‌ها را به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌کنيم و در هر گروه، هر خط را يک نفر از گروه مي‌نويسد و در انتها نمره گروهي مي‌دهيم و آن املا در پوشه کار گروه‌ها قرار مي‌گيرد.

2) هر گروه يک متن املا با کمک تمام اعضاي گروه خود مي‌نويسد و ما املاي همه گروه‌ها را جمع‌آوري کرده و مي‌خوانيم و سپس يا بهترين متن ديکته را به کل کلاس مي‌گوييم و يا از هر گروه يک پاراگراف انتخاب کرده و ديکته تلفيقي تهيه کرده و به کل کلاس، ديکته مي‌گوييم. در اين صورت متن ديکته را بچه‌ها انتخاب کرده‌اند.

3) بچه‌ها را گروه‌بندي مي‌کنيم و سپس هر گروه متن ديکته‌اي را مي‌نويسد و براي گروه ديگر مي‌خواند تا آن گروه بنويسند. ديکته گروه به گروه نام ديگر اين ديکته است.

4) در روش ديگر، باز بچه‌ها به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌شوند. 10 کلمه مهم از درس انتخاب مي‌کنيم و از بچه‌ها در گروه‌ها مي‌خواهيم که هر کدام جمله‌اي را در ارتباط با درس بنويسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و يک متن کوتاه و زيبا بسازد.

5) در مواقعي که شاگردي ضعيف است و در املا پيشرفت چنداني ندارد، مي‌توان در هنگام ديکته دانش‌آموز ضعيف را کنار دانش‌آموز قوي نشاند تا بعضي از لغات را که برايش مشکل است، با مشورت بنويسد. در نتيجه دانش‌آموز ضعيف، هم آن لغت را به خوبي به ذهن مي‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمي‌شود. البته اين روش نبايد به طور تکرار و هميشگي باشد.

6) در هنگام تصحيح کردن املا، معلم صحيح لغات را نمي‌نويسد و دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پيدا مي‌کنند و بعد ما به آن املا نمره مي‌دهيم. يعني، ابتدا دور کلمات اشتباه خط مي‌کشيم و صحيح آن را بچه‌ها مي‌نويسند و ما به صحيح نوشتن آنها نمره مي‌دهيم.

7) روش ديگر اين است که معلم بهتر است متن ديکته را قبل از املا براي بچه‌ها بخواند، ولي بچه‌ها چيزي ننويسند و تنها گوش دهند.

8) بعد از املا هم بايد متن مجدداً خوانده شود، يعني در هر املا کل متن بايد سه بار خوانده شود.

9) در صورت ديگر املا، مي‌توان شفاهي ديکته را خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را هجي کنند و در هوا بنويسند.

10) نوع ديگر املا مي‌تواند چنين باشد که شاگرد پشت سري کلمات را روي پشت فرد جلويي بنويسد و شاگرد جلويي از روش حرکت انگشتي فرد عقبي بتواند لغات را بفهمد و بنويسد که اين يک نوع بازي و املا است.

11) در روش ديگر به بچه‌ها مي‌گوييم روزنامه با خود به کلاس بياورند و لغات را ببرند و از لغات بريده شده يک بند املا براي ما درست کنند و بر روي ورقه بچسبانند. يا اين روش مي‌تواند به صورت گروهي هم صورت گيرد.

12) مي‌توان املايي را به صورت پلي‌کپي بدون نقطه، بدون تشديد و يا به صورت لغات ناقص به دانش‌آموزان داد تا آنان در جاي مناسب نقطه بگذارند و يا تشديد قرار دهند يا لغات ناقص را کامل کنند.

13) مي‌توان ديکته را به صورت لغات صحيح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند.

14) روش ديگر املا مي‌تواند به صورت تصويري باشد. يعني، شکل را به دانش‌آموزان بدهيم تا آنان املاي صحيح آن را بنويسند.

15) املاي تقويت حافظه: بدين صورت که معلم متني را روي تخته مي‌نويسد و سپس متن را براي دانش‌آموزان مي‌خواند و سپس روي نوشته‌هايش روي تخته پرده مي‌کشد و بچه‌ها بايد هر آنچه از متن فهميده‌اند را بنويسند. سپس معلم پرده را از تخته برمي‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تخته مقايسه مي‌کنند و به خود امتياز مي‌دهند.

16) روش ديگر، مي‌تواند استفاده از آينه باشد که کلمات را بر عکس بنويسيم و بچه‌ها با آينه درست آن را بنويسند و يا صحيح آن را بخوانند.

17) ديکته آبکي: روش ديگر، استفاده از آب و محيط حياط مدرسه است. بدين ترتيب که بچه‌ها به صورت انفرادي و يا گروهي با خود آب‌پاش به مدرسه مي‌آورند و با آب ديکته را روي زمين بنويسند و گروهي نوشته‌هاي خود را تصحيح کنند.

18) روش ديگر در تصحيح املا اين است که دانش‌آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و يا ديکته به صورت جمله‌سازي از لغات مهم درس باشد.

19) کلمات مهم يا مشکل درس را روي پارچه بنويسند و سپس با خمير و يا نخ و سوزن کلمات را بسازند و يا بدوزند که در اين صورت املا با هنر و بازي توأمان مي‌شود (يادگيري تلفيقي)

20) دانش‌آموزان از اشتباهات خود در املا کلمات هم‌خانواده، متضاد و يا هم معنا بنويسند.

21) براي آشنايي دانش‌آموزان با انواع صداها و لهجه‌ها در هنگام ديکته گفتن و از اين که بچه‌ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگيرند، معلم مي‌تواند از اطرافيان خود بخواهد تا متن املا را بر روي نوار بخوانند و صداي خود را ضبط کنند و سپس آن متن را به کلاس بياورد و بچه‌ها از روي آن نوار ديکته بنويسند و در هنگام ارزشيابي پاياني و يا هر زمان ديگر بچه‌ها دچار مشکل نشوند.

22) همکاران معلم مي‌توانند در املاهاي کلاسي جاي خود را تعويض کنند و به بچه‌هاي کلاس‌هاي ديگر املا بگويند تا بچه‌ها با انواع صداها و لحن‌ و گويش در ديکته آشنا شوند.

23) دانش‌آموزان مي‌توانند به والدين خود ديکته بگويند و والدين در املاي خود چند کلمه را اشتباه بنويسند تا بچه‌ها آنها را تصحيح کنند و به پدر و مادر خود نمره دهند.

24) بچه‌ها مي‌توانند به معلم خود ديکته بگويند. هر گروه يک پاراگراف به معلم بگويد و در انتها گروه‌ها ورقه‌ معلم را تصحيح کنند و يا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را صحيح کند. البته بهتر است معلم چند کلمه را عمداً اشتباه بنويسد.

25) براي والدين بي‌سواد، فرزند مي‌تواند صداي خود را ضبط کند و از روي صداي خود به خودش ديکته بگويد يعني صداي ضبط شده خود را جايگزين صداي اولياي خود که بي سواد هستند، نمايد.

26) يکي ديگر از روش‌ها براي تصحيح املا اين است که مي‌توان املا را به بچه‌ها داد تا تصحيح کنند، ولي در نهايت نمره نهايي را معلم بدهد و يا دانش‌آموزان تصحيح کننده با مداد کنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم، نمره خود را با نمره‌اي که دانش‌آموزان داده مقايسه کند.

27) معلم لغاتي را بر روي مقوا مي‌نويسد و مقوا را به تخته نصب مي‌کند و زمان کوتاهي وقت مي‌دهد تا دانش‌آموزان کلمات را به دقت نگاه کنند و سپس مقوا را جمع مي‌کند. در اين جا بچه‌ها هر آنچه از لغات در ذهنشان مانده است را مي‌نويسند و ما لغات و کلمات آنان را تصحيح مي‌کنيم تا دقت آنان سنجيده شود. 28) دانش‌آموزان املا را در هوا بنويسند و ما هم در هوا تصحيح کنيم نه با قلم و روي کاغذ.

29) روش ديگر املا که همراه با بازي هم است، اين است که دانش‌آموزان با گچ روي زمين مدرسه و حياط مدرسه ديکته بنويسند و سپس حياط را دسته‌جمعي بشويند تا آثار گچ حياط مدرسه را کثيف نکند.

30) معلم مي‌تواند املا را بر روي چندين کارت بنويسد و اين کارت‌ها بين گروه‌ها تقسيم شود تا تمام گروه‌ها کارت را ببيند و سپس کارت‌ها را جمع کرده و از روي آنها ديکته بگويد. لازم به تذکر است که روش‌هاي املا که به عنوان نمونه بيان گرديد را نبايد به عنوان روش واحد تلقي کرد. اگر هر روشي بيشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشي خود را از دست مي‌دهد. لذا اگر معلم بنا به ضرورت و در نظر گرفتن تنوع، روش‌هاي متنوع املا را به کار گيرد نتيجه مفيدي عايد دانش‌آموزان خواهد شد
+ نوشته شده در  جمعه پانزدهم دی 1385ساعت 14:19  توسط  مدیر گروه های آموزشی محسن فروتن  |