تبليغاتX
ابوذر ارازتقان
چند روش دیکته

1) املا به صورت گروهي. به اين شکل که بچه‌ها را به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌کنيم و در هر گروه، هر خط را يک نفر از گروه مي‌نويسد و در انتها نمره گروهي مي‌دهيم و آن املا در پوشه کار گروه‌ها قرار مي‌گيرد.

2) هر گروه يک متن املا با کمک تمام اعضاي گروه خود مي‌نويسد و ما املاي همه گروه‌ها را جمع‌آوري کرده و مي‌خوانيم و سپس يا بهترين متن ديکته را به کل کلاس مي‌گوييم و يا از هر گروه يک پاراگراف انتخاب کرده و ديکته تلفيقي تهيه کرده و به کل کلاس، ديکته مي‌گوييم. در اين صورت متن ديکته را بچه‌ها انتخاب کرده‌اند.

3) بچه‌ها را گروه‌بندي مي‌کنيم و سپس هر گروه متن ديکته‌اي را مي‌نويسد و براي گروه ديگر مي‌خواند تا آن گروه بنويسند. ديکته گروه به گروه نام ديگر اين ديکته است.

4) در روش ديگر، باز بچه‌ها به گروه‌هاي 5 يا 6 نفره تقسيم مي‌شوند. 10 کلمه مهم از درس انتخاب مي‌کنيم و از بچه‌ها در گروه‌ها مي‌خواهيم که هر کدام جمله‌اي را در ارتباط با درس بنويسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و يک متن کوتاه و زيبا بسازد.

5) در مواقعي که شاگردي ضعيف است و در املا پيشرفت چنداني ندارد، مي‌توان در هنگام ديکته دانش‌آموز ضعيف را کنار دانش‌آموز قوي نشاند تا بعضي از لغات را که برايش مشکل است، با مشورت بنويسد. در نتيجه دانش‌آموز ضعيف، هم آن لغت را به خوبي به ذهن مي‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمي‌شود. البته اين روش نبايد به طور تکرار و هميشگي باشد.

6) در هنگام تصحيح کردن املا، معلم صحيح لغات را نمي‌نويسد و دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پيدا مي‌کنند و بعد ما به آن املا نمره مي‌دهيم. يعني، ابتدا دور کلمات اشتباه خط مي‌کشيم و صحيح آن را بچه‌ها مي‌نويسند و ما به صحيح نوشتن آنها نمره مي‌دهيم.

7) روش ديگر اين است که معلم بهتر است متن ديکته را قبل از املا براي بچه‌ها بخواند، ولي بچه‌ها چيزي ننويسند و تنها گوش دهند.

8) بعد از املا هم بايد متن مجدداً خوانده شود، يعني در هر املا کل متن بايد سه بار خوانده شود.

9) در صورت ديگر املا، مي‌توان شفاهي ديکته را خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را هجي کنند و در هوا بنويسند.

10) نوع ديگر املا مي‌تواند چنين باشد که شاگرد پشت سري کلمات را روي پشت فرد جلويي بنويسد و شاگرد جلويي از روش حرکت انگشتي فرد عقبي بتواند لغات را بفهمد و بنويسد که اين يک نوع بازي و املا است.

11) در روش ديگر به بچه‌ها مي‌گوييم روزنامه با خود به کلاس بياورند و لغات را ببرند و از لغات بريده شده يک بند املا براي ما درست کنند و بر روي ورقه بچسبانند. يا اين روش مي‌تواند به صورت گروهي هم صورت گيرد.

12) مي‌توان املايي را به صورت پلي‌کپي بدون نقطه، بدون تشديد و يا به صورت لغات ناقص به دانش‌آموزان داد تا آنان در جاي مناسب نقطه بگذارند و يا تشديد قرار دهند يا لغات ناقص را کامل کنند.

13) مي‌توان ديکته را به صورت لغات صحيح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند.

14) روش ديگر املا مي‌تواند به صورت تصويري باشد. يعني، شکل را به دانش‌آموزان بدهيم تا آنان املاي صحيح آن را بنويسند.

15) املاي تقويت حافظه: بدين صورت که معلم متني را روي تخته مي‌نويسد و سپس متن را براي دانش‌آموزان مي‌خواند و سپس روي نوشته‌هايش روي تخته پرده مي‌کشد و بچه‌ها بايد هر آنچه از متن فهميده‌اند را بنويسند. سپس معلم پرده را از تخته برمي‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تخته مقايسه مي‌کنند و به خود امتياز مي‌دهند.

16) روش ديگر، مي‌تواند استفاده از آينه باشد که کلمات را بر عکس بنويسيم و بچه‌ها با آينه درست آن را بنويسند و يا صحيح آن را بخوانند.

17) ديکته آبکي: روش ديگر، استفاده از آب و محيط حياط مدرسه است. بدين ترتيب که بچه‌ها به صورت انفرادي و يا گروهي با خود آب‌پاش به مدرسه مي‌آورند و با آب ديکته را روي زمين بنويسند و گروهي نوشته‌هاي خود را تصحيح کنند.

18) روش ديگر در تصحيح املا اين است که دانش‌آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و يا ديکته به صورت جمله‌سازي از لغات مهم درس باشد.

19) کلمات مهم يا مشکل درس را روي پارچه بنويسند و سپس با خمير و يا نخ و سوزن کلمات را بسازند و يا بدوزند که در اين صورت املا با هنر و بازي توأمان مي‌شود (يادگيري تلفيقي)

20) دانش‌آموزان از اشتباهات خود در املا کلمات هم‌خانواده، متضاد و يا هم معنا بنويسند.

21) براي آشنايي دانش‌آموزان با انواع صداها و لهجه‌ها در هنگام ديکته گفتن و از اين که بچه‌ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگيرند، معلم مي‌تواند از اطرافيان خود بخواهد تا متن املا را بر روي نوار بخوانند و صداي خود را ضبط کنند و سپس آن متن را به کلاس بياورد و بچه‌ها از روي آن نوار ديکته بنويسند و در هنگام ارزشيابي پاياني و يا هر زمان ديگر بچه‌ها دچار مشکل نشوند.

22) همکاران معلم مي‌توانند در املاهاي کلاسي جاي خود را تعويض کنند و به بچه‌هاي کلاس‌هاي ديگر املا بگويند تا بچه‌ها با انواع صداها و لحن‌ و گويش در ديکته آشنا شوند.

23) دانش‌آموزان مي‌توانند به والدين خود ديکته بگويند و والدين در املاي خود چند کلمه را اشتباه بنويسند تا بچه‌ها آنها را تصحيح کنند و به پدر و مادر خود نمره دهند.

24) بچه‌ها مي‌توانند به معلم خود ديکته بگويند. هر گروه يک پاراگراف به معلم بگويد و در انتها گروه‌ها ورقه‌ معلم را تصحيح کنند و يا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را صحيح کند. البته بهتر است معلم چند کلمه را عمداً اشتباه بنويسد.

25) براي والدين بي‌سواد، فرزند مي‌تواند صداي خود را ضبط کند و از روي صداي خود به خودش ديکته بگويد يعني صداي ضبط شده خود را جايگزين صداي اولياي خود که بي سواد هستند، نمايد.

26) يکي ديگر از روش‌ها براي تصحيح املا اين است که مي‌توان املا را به بچه‌ها داد تا تصحيح کنند، ولي در نهايت نمره نهايي را معلم بدهد و يا دانش‌آموزان تصحيح کننده با مداد کنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم، نمره خود را با نمره‌اي که دانش‌آموزان داده مقايسه کند.

27) معلم لغاتي را بر روي مقوا مي‌نويسد و مقوا را به تخته نصب مي‌کند و زمان کوتاهي وقت مي‌دهد تا دانش‌آموزان کلمات را به دقت نگاه کنند و سپس مقوا را جمع مي‌کند. در اين جا بچه‌ها هر آنچه از لغات در ذهنشان مانده است را مي‌نويسند و ما لغات و کلمات آنان را تصحيح مي‌کنيم تا دقت آنان سنجيده شود. 28) دانش‌آموزان املا را در هوا بنويسند و ما هم در هوا تصحيح کنيم نه با قلم و روي کاغذ.

29) روش ديگر املا که همراه با بازي هم است، اين است که دانش‌آموزان با گچ روي زمين مدرسه و حياط مدرسه ديکته بنويسند و سپس حياط را دسته‌جمعي بشويند تا آثار گچ حياط مدرسه را کثيف نکند.

30) معلم مي‌تواند املا را بر روي چندين کارت بنويسد و اين کارت‌ها بين گروه‌ها تقسيم شود تا تمام گروه‌ها کارت را ببيند و سپس کارت‌ها را جمع کرده و از روي آنها ديکته بگويد. لازم به تذکر است که روش‌هاي املا که به عنوان نمونه بيان گرديد را نبايد به عنوان روش واحد تلقي کرد. اگر هر روشي بيشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشي خود را از دست مي‌دهد. لذا اگر معلم بنا به ضرورت و در نظر گرفتن تنوع، روش‌هاي متنوع املا را به کار گيرد نتيجه مفيدي عايد دانش‌آموزان خواهد شد

                                             بهمن  فهیم بخشی

+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم آبان 1386ساعت 20:17  توسط محسن فروتن  | 

 

                                  مشکلات دیکته نویسی

شمار دانش آموزانی که دچار برخی از مشکلات رفتاری یا تحصیلی هستند قابل توجه است . آمار دانش آموزانی که اختلال یادگیری به معنی خاص دارند ، بین 4تا12 درصد گزارش شده است. بی تردید شمار افرادی که دچار برخی مشکلات یادگیری هستند به مراتب بیشتر از این می باشد معلمان مدارس و والدین کودکان ،غالبا برای حل مشکلات آنان از روشهای قدیمی و گاه منسوخ کمک می گیرند که علاوه بر صرف انرژی و وقت فراوان ، نه تنها حاصل چندانی به دنبال ندارد ، بلکه ممکن است موجب خستگی ، یاس ، دلمردگی، سرخوردگی و عصبیت والدین واز دست رفتن علاقه ی دانش آموز شده و نهایتا افت تحصیلی را به دنبال خواهد داشت.

واقعیت این است که انواع اشتباهاتی که کودک مرتکب می شود از یک سنخ نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش همه ی آن اشتباهات رااز بین برد و به پیشرفت وی اطمینان یافت .

ابتدا معلم می باید تشخیص دهد که نوع اشتباه جزء کدام یک از اشتباهات زیر است .

انواع اشتباهات املایی :

 1 – اشتباه مربوط به ضعف در حافظه ی دیداری .

2 – ضعف در حساسیت شنیداری .

3 – کم دقتی .

4 – آموزشی

5 – وارونه نویسی

6 – قرینه نویسی

7 – نارسانویسی

8 –حافظه توالی دیداری 

9 – تمیز دیداری – دقت

بعد از تشخیص نوع اشتباه می توان  برای درمان آن یک برنامه طراحی نماید .

 

جدول زیر ،خطا ها وعلل نارسا نویسی را فهرست کرده است :

 

 

خطاهای متداول در نوشتن با دست

 

        نقص                                         علل          

 

1 – کج نویسی بیش از حد                         الف)بسیار نزدیک بودن بازو به بدن

ب)بسیار سفت گرفتن شست                                     پ)دور بودن خیلی زیاد نوک قلم از

انگشتان                                                                                                  ت)صحیح نبودن جهت کاغذ

ث)درست نبودن جهت حرکت قلم

 

 

2 –راست نویسی بیش از حد                      الف)بسیار دور بودن بازو از بدن

                                                                        ب)بسیار نزدیک بودن انگشتان به سر قلم

                                                                        پ)هدایت قلم به تنهایی توسط انگشت سبابه

                                                                        ت)ناصحیح بودن جهت کاغذ

 

3 – پرفشار نوشتن                                   الف)فشاردادن بیش از حد انگشت سبابه

                                                                        ب)استفاده از قلم نامناسب

                                                                        پ)نازک بودن بیش از حد قلم

4 – کم رنگ نویسی بیش از حد                            الف)بیش از حد اوریب یا راست نگهداشتن قلم

                                                                        ب)چرخش نوک قلم به یک سمت

                                                                        پ)قطر بیش از حد قلم

 

5 – زاویه دار نویسی بیش از حد              الف)سفت بودن بیش از حد شست

                                                                        ب)بیش از حد شل نگهداشتن قلم

                                                                        پ)حرکت بیش از حد کند قلم

 

6 – نامرتب نویسی بیش از حد                                     الف)نبودن آزادی حرکت

                                                                        ب)حرکت بیش از حد کند دست

                                                                        پ)محکم گرفتن قلم

                                                                        ت)نادرست یا ناراحت بودن وضعیت

 

7 – فاصله گذاری بیش از حد                           الف)پیشرفت بیش از حد سریع قلم به سمت چپ

                                                                        ب)حرکت بیش از حد و سریع جانبی

 

 

برای ترمیم ودرمان نارسانویسی باید اقدامات زیر را انجام داد:

 

1 – روان نویسی در اختیار کودک قرار دهید تا خطوطی به دلخواه روی آن رسم نماید .

باگچی نرم و مناسب روی تخته سیاه خط بکشد یا نقاشی کند .

روی یک وایت برد قابل حمل به دلخواه نقاشی کند یا خطوط رسم نماید .

4 – ارتفاع میز تحریر باید با صندلی و با قد کودک تناسب داشته باشد به گونه ای که بتواند هر دو ساعد خود را به راحتی روی میز قرار دهد .

5 – کاغذ یا دفتری که در آن می نویسد با لبه ی پایین میز تحریر ، زاویه ای در حدود 15 درجه داشته باشد .

6 – نحوه ی  مداد  دست گرفتن دانش آموز باید صحیح باشد . مداد باید بین انگشت شصت و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالای قسمت تراشیده شده گرفته شود.

7 – اگر انگشتان و عضلات کوچک و بزرگ دست ، ضعیف یا کوچک هستند ، از مدادهای باریک تر استفاده شود و مداد خیلی کوتاه نباشد .

برای تقویت عضلات استفاده از خمیر بازی تا با آن بازی و شکل سازی نماید ،کار با قیچی ، باز و بسته کردن پیچ و مهره و قفل و کلید ویا مچاله کردن کاغذ باطله پیشنهاد می شود .

8 – یک سری خطهای موازی با فاصله های موازی با فاصله های کم و زیاد رسم کنید و از دانش آموزان بخواهید تا وسط هر دو خط موازی ، یک خط راست رسم کند .

9 – یک سری شکل هندسی و غیر هندسی را به صورت نقطه چین رسم کرده و سپس از کودک می خواهیم تا نقطه چین ها را به هم متصل نماید .

10 – با انگشت آغشته به رنگ پلاستیک و یا گواش هر شکلی را که می خواهد رسم نماید .

11 – اعداد و کلمات و حروف را به صورت کامل نوشته و سپس در کنار آن همان اعداد و کلمات را به صورت ناقص نوشته و از کودک بخواهید آنها را کامل کند .

12 – دو نوار موازی هم را با فاصله مناسب به کاغذ بچسبانید و از کودک بخواهید تا بین آن دو نوار بنویسد .

 

 

تقویت هماهنگی چشم و دست

 

1 – باید برای تقویت هماهنگی چشم و دست برنامه ریزی کنید . اما قبل از انجام برنامه ای که برای تقویت هماهنگی چشم و دست طراحی کرده اید ، بهتر است اول اطمینان یابید که چشم و دست  برتر کودک هر دو در یک طرف قرار دارد . در غالب مردم طرف راست بدن نسبت به طرف چپ برتری دارد . بدین معنی که آنان بیشتر از چشم ، گوش ، دست و پای راست استفاده می کنند .ویا برعکس قسمت چپ بدن برتری داشته و چشم و گوش و دست و پای چپ را مورد استفاده قرار می دهند .بهتر است با انجام تستهایی برتری هر کدام از اندامها مشخص شود تا فرد راست دست همه ی فعالیتها را با راست بدن انجام دهد .

فعالیت های زیر برای تقویت هماهنگی چشم و دست کودک تدارک دیده شده است :

1 – انداختن توپ در حلقه ی مینی بسکت .

2 – تیر اندازی با تفنگهای پلاستیکی به سوی هدف .

3 – انداختن توپ چسبانک به سوی هدف معین .

4– انداختن حلقه های پلاستیکی دور چوبی که به صورت عمودی قرار گرفته است .

5 – بازی با توپ و راکت ، بهتر است از توپ ابری استفاده شود.

6 - پیچاندن نخ دور قرقره  .

7 – حمل استکان پر ازآب ، به شکلی که هنگام راه رفتن آب آن نریزد .

8 – بازی یک قل دوقل .

9 – گرفتن و پرتاب کردن توپ .

10 – دوختن

 

 

منبع مورد استفاده: کتاب درمان اختلالات دیکته نویسی نوشته ی دکتر مصطفی تبریزی

                         

+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم آبان 1386ساعت 18:12  توسط محسن فروتن  | 

شیوه ی تصحیح املای فارسی در کلاس اوّل ابتدایی

۱- کم یا زیاد گذاشتن علامت (آ) روی حرف (آ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲- کم یا زیاد گذاشتن نقطه یا بالا و پایین گذاشتن نقطه در صورتی که حرفی با حرف دیگر اشتباه شود، برای هر حرفی نیم غلط و در تمام دیکته برای هر حرف یک بار غلط محسوب می گردد. (در حروف ش، ژ، چ، اگر یک نقطه کم بگذارند غلط محسوب نمی گردد چون شکل کلمه عوض نمی شود.)

۳- ننوشتن حرکات فتحه، کسره، ضمّه ( ـَــِـــُ )، غلط به حساب نمی آید.

۴- کم یا زیاد گذاشتن دندانه یک غلط است، ولی برای حروف تکراری فقط یک بار غلط گرفته می شود.

۵- حروف (بـ تأکید، نـ نفی) که باید به فعل بچسبند، اگر جداگانه نوشته شوند، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود. به عنوان مثال اگر به جای کلمات (برود، نرود) نوشته شود (به رود، نه رود).

۶- کم یا زیاد نوشتن سرکج نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۷- ننوشتن یک کلمه، یک غلط و از قلم انداختن حروف ربط، اضافه و ضمیر مانند (با، در، از، او) در تمام دیکته نیم غلط برای هر حرف محسوب می شود.

۸- کم یا زیاد گذاشتن تشدید(ــّ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط گرفته می شود.

۹- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط، ولی در کلمات تکراری برای بار دوم غلط محسوب نمی گردد.

۱۰- ننوشتن یاء میانجی در کلماتی مانند (خانه ی، کوزه ی) نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۱- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط و در هر مورد جدید، یک غلط به حساب می آید.

۱۲- نچسباندن حروفی که به هم می چسبند، برای مثال به این شکل (گف تند) به جای (گفتند)، در یک کلمه نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد.

۱۳- غلط نوشتن شکل حرف مثلاً صا(دسته با فاصله و بدون دندانه) به جای ط، یا صـ(بدون دندانه) به جای ص(دندانه دار)، نیم غلط محسوب می شود.

۱۴- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ)، حرف (ـه ه) و یا بالعکس نوشته شود، یک غلط و در سراسر دیکته برای مورد اوّل یک غلط و برای عکس آن نیز یک غلط محسوب می شود.

۱۵- تکراری نوشتن یک کلمه، غلط محسوب نمی آید.

۱۶- جابه جایی کلمات در جمله غلط نیست.

۱۷- نوشتن کلماتی مانند (رفتند) به صورت (رفتن) و بالعکس در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم خرداد 1386ساعت 23:37  توسط محسن فروتن  | 

شیوه ی تصحیح املای فارسی در کلاس های دوم تا پنجم ابتدایی

۱- کم یا زیاد گذاشتن علامت (آ) روی حرف (آ)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲- کم یا زیاد گذاشتن نقطه یا بالا و پایین گذاشتن نقطه در صورتی که حرفی با حرف دیگر اشتباه شود، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد. (در حروف ش، ژ، چ، اگر یک نقطه کم بگذارند غلط محسوب نمی گردد چون شکل کلمه عوض نمی شود.)

۳- ننوشتن حرکات فتحه، کسره، ضمّه ( ـَــِـــُ )، غلط به حساب نمی آید.

۴- کم یا زیاد گذاشتن دندانه، در حروف (س، ش،ص، ض) یک چهارم غلط؛ در سایر حروف نیم غلط و در تمام دیکته دو غلط محسوب می شود.

۵- حروف (بـ تأکید، نـ نفی) که باید به فعل بچسبند، اگر جداگانه نوشته شوند، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود. به عنوان مثال اگر به جای کلمات (برود، نرود) نوشته شود (به رود، نه رود). در کلمات غیر از فعل، یک چهارم غلط و در تمام دیکته نیم غلط محسوب می شود.

۶- کم یا زیاد نوشتن سرکج یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۷- ننوشتن یک کلمه، یک غلط و از قلم انداختن حروف ربط، اضافه و ضمیر مانند (با، در، از، او) در تمام دیکته نیم غلط برای هر حرف محسوب می شود.

۸- کم یا زیاد گذاشتن تشدید(ــّ)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط گرفته می شود.

۹- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط، ولی در کلمات تکراری برای بار دوم غلط محسوب نمی گردد.

۱۰- ننوشتن یاء میانجی در کلماتی مانند (خانه ی، کوزه ی) یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۱- کم یا زیاد نوشتن یک حرف در کلمه یک غلط و در هر مورد جدید، یک غلط به حساب می آید.

۱۲- نچسباندن حروفی که به هم می چسبند، برای مثال به این شکل (گف تند) به جای (گفتند)، در یک کلمه نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می گردد.

۱۳- غلط نوشتن شکل حرف مثلاً صا(دسته با فاصله و بدون دندانه) به جای ط، یا صـ(بدون دندانه) به جای ص(دندانه دار)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته نیم غلط محسوب می شود.

۱۴- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ)، حرف (ـه ه) و یا بالعکس نوشته شود، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۵- تکراری نوشتن یک کلمه، غلط محسوب نمی آید.

۱۶- جابه جایی کلمات در جمله غلط نیست.

۱۷- نوشتن کلماتی مانند (رفتند) به صورت (رفتن) و بالعکس در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۱۸- حذف (واو) معدوله در (خوا) مانند کلمه ی خواهر و بالعکس (اضافه کردن آن)، یک غلط به حساب می آید.

۱۹- کم یا زیاد گذاشتن علامت تنوین (ــًـ)، یک چهارم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲۰- اگر به جای کسره ی اضافه (ــِـ) در ترکیب ان یا ی به کلمه، حرف (ـه ه) نوشته شود (نماینده گان به جای نمایندِگان یا نماینده گی به جای نمایندِگی)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط به حساب می آید.

۲۱- نوشتن کلمات (عیسی، موسی و ...) به صورت (عیسا، موسا، ...)، نیم غلط و در تمام دیکته یک غلط محسوب می شود.

۲۲- چسبیده نوشتن مضاف و مضافٌ الیه یا موصوف و صفت مانند اتاقدرس به جای اتاق درس، در هر مورد نیم غلط به حساب می آید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم خرداد 1386ساعت 23:29  توسط محسن فروتن  | 

نقش کلمه های مشابه در املا

 

 

     در زبان فارسی برخی کلمات هستند که کلمه های مشابه خوانده می شود که تشابه این کلمات یا در آوا یا در نشانه ها و یا در هر دوست. از این نظر این کلمات برسه نوع تقسیم می شوند :

 

1- کلمه های هم آوا :  کلماتی که از لحاظ تولید آوا ( تلفظ ) یکسان هستند ولی از لحاظ  نوشتاری متفاوت می باشند     مثل: ( خار , خوار) – (خوان ,خان) (خواست , خاست )- (ثواب, صواب )و ...

 

 

2- کلمه های هم نویسه  : این کلمات از نظر نوشتاری مثل هم هستند ولی از لحاظ آوایی فرق می کنند مثل: کرم - گل و...

 

3-  کلمه های هم آوا و هم نویسه : این کلمات هم از نظر نوشتاری و هم از لحاظ آوایی مثل هم هستند .

مثل :  شیر ( که شامل هر نوع شیری می شود .شیر خوردنی یا حیوان وحشی و..)  

          سیر( کسی که گرسنه نیست و یا نوعی پیازچه ) و ...

 

 

 در مشکلات املایی معمولا نوع اول یعنی ( کلمه های هم آوا ) نقش بیشتری دارند و نوع دوم و سوم جزء مشکلات املایی محسوب نمی شود . بنابر این حهت رفع این نوع از نقص های املایی بهتر است بر روی کلمه های هم آوا ی هر درس  تاکید بیشتری شود  .چرا که بر خلاف اختلالات دیگر املایی  این اختلال از نوع آموزشی می باشد یعنی معلم آن را در کلاس برای دانش آموزان از لحاظ تفاوت معنایی و کار بردش در جمله بازگو کند و تفاوت آنها را بیان نماید

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام اردیبهشت 1386ساعت 16:29  توسط محسن فروتن  | 

بيست راهبرد عملي جهت تقويت درس املاء فارسي دانش آموزان ابتدايي

بي بي زبيده بغدادي ، آزادشهر

1-تلفظ صحيح كلمه ها و تركيب هاي درس

2-روان و رسا خواني متن درس

3-به كاربردن كلمه هاي درس در جمله

4-تعيين تعدادي حروف جهت پيدا كردن كلماتي كه داراي اين حروف هستند ازمتن درس توسط دانش آموز

5-به كاربردن وضعيت نوشتن نقطه نسبت به شكل حروف يعني محل قرارگرفتن نقطه در پايين يا بالا و تعداد نقطه

6-به كارگيري صحيح نشانه ي تشديد در كلمات مشدد درس تا ويژگي نوشتاري اين كلمات در ذهن دانش آموزان تثبيت گردد .

7-به كارگيري حروف چند شكل و يك صدا در كلمات كه يك دسته از آن ها حرف (( س ، ص ، ث )) هستند كه در زبان فارسي يك گونه صدا دارند .

8-يادداشت كردن اشتباهات املائي دانش آموزان به منظور آموزش جبراني آن ها در فرصت هاي مناسب مانند جمله سازي

9-شناخت كلمات مخالف ، هم معني و هم خانواده هاي درس

10-دادن تمرين هاي متفاوت جهت شمارش دندانه ها

11-ساختن كلمات تركيبي جهت تقويت املاء

12-گفتن املاء پاي تخته از كلمه هايي از درس كه ارزش املائي دارند .

13-پيدا كردن املاي صحيح كلمات از روي كتاب توسط دانش آموز

14-در صورت امكان موقع تصحيح نمودن املاء ، دانش آموزان را انفرادي نزد خود فراخوانده تا به غلط املائي خود توجه كنند .

15-در قرائت املاء ، جملات از هم گسيخته و بي ربط ( كلمه به كلمه ) گفته نشود و به صورت جمله بيان شود .

16-متن املائي را كه مي خواهيم به دانش آموز بگوييم ، انتخاب مي كنيم و يك بار مي خوانيم تا دانش آموزان ارتباط معاني كلمات و مضمون كلي مطلب را درك كنند وبراي نوشتن املاء آمادگي كامل را كسب نمايند .

17-تقويت تندنويسي در بعضي از دانش آموزان

18-استفاده كردن از شيوه هاي گوناگون متن املاء

19-افزايش گنجينه لغات

20-ايجاد انگيزه در دانش آموزان نسبت به يادگيري درس املاء

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و پنجم دی 1385ساعت 22:16  توسط محسن فروتن  | 

 

اختلالات يادگيري عبارتند از :

1.  اختلال در خواندن                           2. اختلال در نوشتن                    3. اختلال در املا                

4. اختلال در درك و فهم                 5. اختلال در يادگيري مفاهيم رياضي

 

همه اين اختلالات مربوط به عوامل زير است:

 

1.اختلال در حافظه ديداري                      2. حساسيت شنوايي                       3. ناقص بودن آموزش  

4.كمبود دقت                     5. وارونه نویسی           6. قرينه نويسي     

7. توالي ديداري                              8. نارسا نويسي                                          9. تميز ديداري

 

اختلال در حافظه ديداري :

چنانچه اختلال مربوط به حافظه ديداري باشد ‏كودك به خوبي قادر نيست تصوير حرف مورد نظر را در كلمه به خاطر بسپارد.رونويسي تا حدودي در درست نوشتن و انتقال مفاهيم به او كمك مي كند.اما هميشه جواب نمي دهد.

غلطهايي كه مربوط به حافظه ديداري هستند معمولا از اين دسته اند:

منزور -  هيله   اروس -  بشغاب  - هوله  - مقازه    -ستل اسحاب بحار

تمرينهاي زير براي تقويت حافظه ديداري بسيار مناسب است:

 

1. چند كارت به ابعاد 10×7  تهيه مي كنيم روي هر كدام كلماتي را كه حدس مي زنيم براي دانش آموز مشكل باشد مي نويسيم سپس كارتي را به او داده و مي خواهيم به آن نگاه كند بعد كارت را از او گرفته و مي خواهيم كلمه اي را كه ديده است از حفظ بنويسد. بعد از نوشتن كارت را در اختيار او قرار داده و مخواهيم نوشته خود را با كارت مطابقت دهد.در مراحل بعد تعداد كارتها را مي توانيم افزايش دهيم.اين بازي براي كلماتي كه غلط مي نويسد بسيار موثر است.

 

2. چند شيء تهيه نموده و آنها را به ترتيب خاصي مي چينيم . از دانش آموز مي خواهيم با دقت به آنها نگاه كند.سپس در غياب او جاي يكي از اشيا را تغيير مي دهيم . از او مي خواهيم تغيير حاصله را بگويد وجاي درست شيء جابجا شده را نشان داده و آن را سر جايش بگذارد. در مراحل بعد اين كار را با تغيير چند شيء در هر بار مي توان انجام داد.

 

3. از دانش آموز مي خواهيم چند دقيقه بيرون از كلاس بماند سپس جاي یک نفر را عوض نموده و از او مي خواهيم تغييرات انجام شده را نام ببرد.

 

حساسيت شنوايي

دانش آموزاني كه مبتلا به اين اختلال هستند معمولا در نوشتن املا ،اين كلمات را غلط مي نويسند:

مسواك را مسباك، زنبور را زمبور ، بشقاب را بشگاب ، ژاله را جاله ، صبح را صب و

تمرينات زير در بالا بردن حساسيت شنوايي دانش آموز موثر است:

1. چشمان دانش آموز را بسته و از يكي از دوستانش مي خواهيم او را صدا بزند سپس از او مي خواهيم تشخيص دهد كدام يك از دوستانش او را صدا زده است.

2. با استفاده از نوار كاست صداهايي را ضبط نموده و با پخش آن از او مي خواهيم نام شيء توليد كننده صدا را نام ببرد.

3. در موقع گفتن املا آهسته كلمات را تلفظ نموده و از دانش آموزان مي خواهيم با دقت گوش كنند.

4. داخل چند قوطي همسان اشياء مختلف از قبيل سنگ ، شكر ، لوبيا و ريخته و سر آن را بسته ، با استفاده از تكان دادن   قوطي ها از دانش آموز  مي خواهيم تشخيص دهد درون هر قوطي چيست .

آزمون تشخيص شنوايي     به نقل از عزت الله نادري و سيف نراقي از كتاب ناتواني هاي ياد گيري

كودكاني كه در شنيدن صدا مشكل دارند كلماتي كه صرفاً در يك صدا تفاوت دارند را از يكديگر تميز نمي دهند .

 

رديف

كلمه

يكسان

متفاوت

رديف

كلمه

يكسان

متفاوت

1-

آب - تاب

 

 

21-

او ، مو

 

 

2-

بار - مار

 

 

22-

شما ، شمار

 

 

3-

روح راه

 

 

23-

خود ، خون

 

 

4-

است است